Een moeilijk onderwerp in Alzheimercafe in Groesbeek
Veel mensen denken dat het voldoende is om een levenstestament te maken als je wilt aangeven wat er moet gebeuren als je zelf niet meer kunt beslissen. In het laatste Alzheimercafe gaf mevrouw Ronnie Kolmen toelichting dat dit niet voldoende is als je bijvoorbeeld geen behandeling meer wilt en dat zelf niet kunt aangeven. Zij is Specialstisch- en Scenarts en verbonden aan de ZZG-groep. Tot haar werk behoort ook het beoordelen van aanvragen voor euthanasie. Het beeindigen van het leven op verzoek. Zij vertelde over wat er allemaal lang vooraf besproken en vastgelegd moet worden naast een levenstestament. Het is heel belangrijk om wel een schriftelijke wilsverklaring bij je huisarts neer te leggen en deze regelmatig te vernieuwen en te bespreken. Maar voor euthanasie moet er nog meer zorgvuldigheid in acht worden genomen. De wet waarin euthanasie geregeld is, is heel strikt. Als een arts niet voldoet aan de eisen die de wet stelt is deze strafbaar bij het helpen van iemand die niet meer wil leven. In dit Alzheimercafe ging het vooral om euthanasie bij dementie. Uitgangspunt van de wet is dat er sprake moet zijn van dat door beindigen van het leven het lijden wordt weggenomen.
Daarvoor zijn een aantal voorwaarden: de patient moet lijden aan een vastgestelde medische aandoening dementie. Om dat vast te stellen moet aan allerlei zorgvuldigheidseisen voldaan worden. Bijvoorbeeld de persoon moet zelf weten wat euthanasie is en inhoudt. Er moet sprake zijn van vrijwillige keuze. De persoon moet wilsbekwaam en een weloverwogen beslissing nemen. Hierbij is het ook belangrijk dat de familie van betrokkene weet van de wensen van de patient! Als er twijfel is over de wilsbekwaamheid moet er altijd een second opinion gevraagd door een andere onafhankelijke arts. De persoon moet ook zelf weten van het verloop en de gevolgen van zijn ziekte. Om verlichting te geven zijn geen medicijnen mogelijk.
Vóór alles moet er sprake zijn van ondraaglijke en uitzichsloos lijden. Dat gaat niet alleen over pijn maar ook over geestelijk lijden. Denk bijvoorbeeld aan verlamd zijn, hallucineren door dementie.
Dit moet worden vastgesteld door de huisarts en een onafhankelijk tweede arts een Scenarts. De scenarts is lid van het expertisecentrum euthanasie en mag op geen enkele manier betrokken zijn bij de patient of de huisarts. Dus volledig onafhankelijk er tegenover staan.
De notars stelt bij het maken van een levenstestament en testament ook of de persoon wilsbekwaam is maar dat is niet hetzelfde en voldoende bij euthansie. Dat kan en mag alleen door een arts worden vastgesteld.
Niet alle artsen staan open voor het uitvoeren van euthanasie. Het is daarom belangrijk om daarover met je huisarts te overleggen. De ervaring van Ronnie is dat voor sommige mensen het al rust geeft als de mogelijkheid er is.
De verklaring in het levenstestament is eigenlijk te algemeen en standaard. Beter is het om handgeschreven verklaringen te maken en die met je naast en huisarts te bespreken.
Ronnie gaf aan dat iedereen wilsbekwaam is totdat het tegendeel bewezen wordt. Hoe je dat bewijst ligt vast. Het expertisecentrum waar zij werkt geeft ook voorlichting aan artsen en verpleegkundigen die te maken kunnen krijgen met euthanasie. Haar oproep aan allen is: praat over wat je wel en niet wilt en leg het vooral vast!
